Wat mist Madeira?

Madeira heeft alles wat de veeleisende toerist zich kan dromen. De mooiste hotels, de fraaiste attracties en bezienswaardigheden, alle mogelijke sportieve faciliteiten, de overdonderende schoonheid van de natuur. En toch ontbreekt er iets op het Portugese bloemeneiland.


Het is op de Cabo Girao, de hoogste zeeklif van Europa, 580 meter bijna loodrechte rotswand naar beneden, dat de puzzel in elkaar valt. In een kleine expositieruimte langs de kant van de weg loopt een permanente tentoonstelling over Turismo Outros Tempos, toerisme in andere tijden. Er hangen prachtige uitvergrote zwartwitfoto’s van de vele koningen, keizers, staatsleiders en artiesten die Madeira tussen 1850 en 1950 bezocht hebben. Sissi, keizerin Elisabeth van Oostenrijk: hoe konden we die prachtige scènes uit de film vergeten? Bernard Shaw, de Britse schrijver, vrolijk dansend. Winston Churchill: dat plekje waar hij altijd zat te schilderen zijn we daarnet nog gepasseerd, in Camara de Lobos, het oudste dorp van Madeira. Lobos, dat zijn de zeeleeuwen die hier een eeuw geleden nog voor de kust rondzwierven maar sindsdien gevlucht zijn naar de drie Desertas-eilandjes, een beschermd natuurgebied waar je enkel naartoe kan met een speciale toestemming. Gevlucht voor de toeristen misschien, en de toenemende bebouwing langs de nochtans steil oplopende zuidelijke kuststrook?

Madeira heeft zich sinds de 19de eeuw bijna volledig ingesteld op de ontvangst van (rijke) gasten en inwijkelingen, en die willen allemaal een stek aan dezelfde zonnige kant van het eiland. Waar ze dan wel de strenge bouwvoorschriften moeten naleven. De huizen mogen enkel in wit, geel of roze geschilderd worden, het dak moet sierlijk gekromde hoeken hebben, naar analogie met de Chinese bouwstijl, zoals de Portugezen die hebben leren kennen toen ze nog over de zeven wereldzeeën heersten. Maar de afgeborstelde uniformiteit van de huizen kan de algehele visuele verwarring niet doen vergeten. Zo wild en ongerept het uitzicht van op Cabo Girao over de zee, zo verstoord wordt de blik als je achterom kijkt, over de schijnbaar willekeurig volgebouwde hellingen, breed uitdijende amfitheaters waar iedereen zicht op zee heeft. Niet dat er geen plekje groen meer overblijft, integendeel zelfs, maar het is uitsluitend functioneel groen, tuinen en landbouwgrond (bananen en wijn), meestal keurig verbouwd in terrassen. Doet wat denken aan Vlaanderen eigenlijk, die algehele afwezigheid van planning en ruimtelijke ordening. De mooie vergezichten en pittoreske havenscènes die Chuchill hier op canvas zette, zijn in elk geval nergens meer te bespeuren.


Delen





© Vivat.be 2014

Contact | Wie zij wij?